Diabetik dislipidemiya bilan og‘rigan bemorlarda erta kombinatsiyalangan lipid pasaytiruvchi terapiya

2-tur qandli diabet va aniqlangan yurak-qon tomir kasalligi bo‘lgan bemorlar juda yuqori yurak-qon tomir xavfi guruhiga kiradi, bu esa Yevropa kardiologlar jamiyati tavsiyalariga muvofiq past zichlikdagi lipoprotein xolesterin (LDL-C) maqsadli darajasini <1,4 mmol/l ga yetkazishni talab qiladi. Statin monoterapiyasi ko‘pincha tavsiya etilgan lipid maqsadlariga erishish uchun yetarli bo‘lmaydi, bu esa erta kombinatsiyalangan lipid pasaytiruvchi terapiya zarurligini asoslaydi. Ushbu tadqiqotning maqsadi diabetik dislipidemiya va juda yuqori yurak-qon tomir xavfi bo‘lgan bemorlarda rosuvastatin monoterapiyasi bilan solishtirganda rosuvastatin va ezetimib bilan erta kombinatsiyalangan terapiyaning samaradorligi va xavfsizligini baholashdan iborat edi. Prospektiv randomizatsiyalangan tadqiqotga 50 nafar bemor kiritildi va ular har biri 25 ishtirokchidan iborat ikki guruhga ajratildi: rosuvastatin 20 mg/kun va rosuvastatin 20 mg ezetimib 10 mg/kun bilan kombinatsiyada. Kuzatuv davri 12 hafta davom etdi. Boshlang‘ich xususiyatlar guruhlar o‘rtasida o‘xshash edi: o‘rtacha yosh 58,2 ± 6,4 va 57,6 ± 7,1 yil, erkaklar ulushi 56% va 52%, tana vazni indeksi 30,1 ± 3,2 va 29,8 ± 3,5 kg/m², HbA1c darajalari 7,8 ± 0,9% va 7,7 ± 1,0%, LDL-C darajalari 3,2 ± 0,6 va 3,3 ± 0,5 mmol/l, ApoB darajalari 1,12 ± 0,18 va 1,15 ± 0,16 g/l, Lp(a) konsentratsiyalari esa mos ravishda 32 ± 14 va 34 ± 16 mg/dl ni tashkil etdi (barcha taqqoslashlar uchun p>0,05). 12 haftadan so‘ng LDL-C pasayishi monoterapiya guruhida 43,9% (95% CI: 39,2–48,6), kombinatsiyalangan terapiya guruhida esa 57,8% (95% CI: 53,1–62,5) ni tashkil etdi (p<0,001). LDL-C <1,4 mmol/l maqsadli darajasiga mos ravishda 44% va 72% bemorlarda erishildi (p=0,03). ApoB pasayishi kombinatsiyalangan terapiya guruhida sezilarli darajada yuqori bo‘ldi: 27,4% (95% CI: 23,0–31,8) ga nisbatan 36,2% (95% CI: 32,1–40,3) (p=0,002). ApoB/ApoA1 nisbati mos ravishda 38,1% va 42,3% ga kamaydi (p=0,04), ApoA1 o‘zgarishlari esa statistik jihatdan ahamiyatli emas edi. Guruhlar o‘rtasida Lp(a) dinamikasida sezilarli farqlar kuzatilmadi (p=0,56). Nojo‘ya hodisalar chastotasi o‘xshash bo‘lib, mialgiya (8% ga nisbatan 6%) va transaminazalar darajasining oshishi (har ikkala guruhda 4%) qayd etildi, davolashni to‘xtatish talab qilinmadi. Erta kombinatsiyalangan terapiya diabetik dislipidemiya va juda yuqori yurak-qon tomir xavfi bo‘lgan bemorlarda rosuvastatin monoterapiyasiga nisbatan aterogen lipidlarning yanada yaqqol pasayishini va LDL-C maqsadli darajasiga erishish chastotasining yuqoriligini ta’minlaydi. Lp(a) ga sezilarli ta’sir yo‘qligi qoldiq yurak-qon tomir xavfi saqlanib qolishini ko‘rsatadi va keyingi terapevtik optimallashtirish zarurligini ta’kidlaydi.