YIRIK IRRIGATSION KANALLARDA NOSTATSIONAR SUV OQIMINI ADAPTIV OPTIMAL BOSHQARISH UCHUN FIZIK CHEKLOVLARGA ASOSLANGAN CHUQUR REINFORCEMENT LEARNING USULI

Qabul qilingan: 2026-07-15 14:05:56

Nashr etilgan: 2026-04-18

Annotatsiya

Yirik irrigatsion kanallarda suv resurslarini samarali boshqarish barqaror qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Biroq uzun irrigatsion tarmoqlarda suv oqimini boshqarish nolinear gidravlik dinamika, vaqt kechikishlari va tashqi ta’sirlar sababli murakkablashadi. Ushbu tadqiqotda irrigatsion kanallarda nostatsionar oqimni adaptiv optimal boshqarish uchun fizik cheklovlarga asoslangan chuqur mustahkamlash orqali o‘rganish modeli taklif etiladi. Taklif etilgan yondashuv Saint-Venant tenglamalaridan olingan gidravlik bilimlarni mustahkamlash orqali o‘rganish algoritmlari bilan birlashtirib, fizik jihatdan mos boshqaruv qarorlarini ta’minlaydi. Kanal dinamikasini aks ettiruvchi simulyatsiya muhiti gidrotexnik zatvorlar ishini boshqaruvchi intellektual agentni o‘qitish uchun qo‘llanildi. O‘rganish jarayoni gidravlik tenglamalar bilan cheklanishi natijasida tizimning realistik va barqaror ishlashi ta’minlanadi. Olingan natijalar taklif etilgan yondashuv turli ekspluatatsiya sharoitlarida suv oqimini boshqarish aniqligi va tizimning moslashuvchanligini oshirishini ko‘rsatdi.

Adabiyotlar ro'yxati

  1. Chow V. T. Open-Channel Hydraulics. New York: McGraw-Hill, 1959.

  2. Cunge J. A., Holly F. M., Verwey A. Practical Aspects of Computational River Hydraulics. London: Pitman Publishing, 1980.

  3. Sutton R. S., Barto A. G. Reinforcement Learning: An Introduction. 2nd ed. Cambridge: MIT Press, 2018.

  4. Raissi M., Perdikaris P., Karniadakis G. Physics-informed neural networks: A deep learning framework for solving forward and inverse problems involving nonlinear partial differential equations. Journal of Computational Physics, 2019, Vol. 378, pp. 686–707.

  5. Todini E. A mass conservative and water storage consistent variable parameter Muskingum– Cunge approach. Hydrology and Earth System Sciences, 2007, Vol. 11, pp. 1645–1659.

  6. Belleflamme M., Dewals B., Erpicum S., Pirotton M. Automatic control of irrigation canals: A review. Irrigation and Drainage Systems, 2013, Vol. 27, pp. 125–143.

  7. Dulac-Arnold G., Evans R., van Hasselt H., et al. Deep reinforcement learning in large discrete action spaces. Proceedings of the AAAI Conference on Artificial Intelligence, 2016.

  8. Silver D., Lever G., Heess N., et al. Deterministic policy gradient algorithms. Proceedings of the International Conference on Machine Learning (ICML), 2014.

  9. Lillicrap T. P., Hunt J. J., Pritzel A., et al. Continuous control with deep reinforcement learning. International Conference on Learning Representations (ICLR), 2016.

  10. Goodfellow I., Bengio Y., Courville A. Deep Learning. Cambridge: MIT Press, 2016.

  11. Bertsekas D. P. Dynamic Programming and Optimal Control. Belmont: Athena Scientific, 2012.

  12. Gupta H., Shukla S. Artificial intelligence approaches for water resources management: A review. Environmental Modelling & Software, 2020, Vol. 128.

Mualliflar haqida

Abdujabborov Zafar Abdusattorovich

License

How to Cite

[1]
Abdujabborov Zafar Abdusattorovich tran. 2026. YIRIK IRRIGATSION KANALLARDA NOSTATSIONAR SUV OQIMINI ADAPTIV OPTIMAL BOSHQARISH UCHUN FIZIK CHEKLOVLARGA ASOSLANGAN CHUQUR REINFORCEMENT LEARNING USULI. O‘zbekiston Ochiq Konferensiyasi. 1 (Apr. 2026), 267–277. DOI:https://doi.org/10.57033/.

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.