LADA-diabet oilaviy anamneziga ega bolada normoglikemiya fonida diabet bilan assotsiatsiyalangan autoantitanalarning yuqori titri
Qabul qilingan: 2026-06-11 17:11:06
Nashr etilgan: 2026-05-21
Annotatsiya
LADA (kattalardagi latent autoimmun diabet) autoimmun diabetning sekin rivojlanadigan shakli bo‘lib, 1-tur va 2-tur qandli diabetning klinik hamda patogenetik xususiyatlari bilan tavsiflanadi. Autoimmun diabet bilan og‘rigan bemorlarning birinchi darajali qarindoshlarida diabet bilan assotsiatsiyalangan autoantitanalarni erta aniqlash alohida klinik ahamiyatga ega, chunki ushbu markerlar yaqqol giperglikemiya rivojlanishidan bir necha yil oldin paydo bo‘lishi mumkin.
Ushbu ishda LADA-diabet oilaviy anamneziga ega normoglikemik bolada glutamat dekarboksilaza antitanalari (anti-GAD65) darajasining oshishi klinik holati taqdim etilgan. 30 yoshli onaga anti-GAD65 antitanalari darajasining keskin oshishi (>2000 U/ml), C-peptid darajasining pasayishi (0,71 ng/ml) va orolcha hujayralariga qarshi antitanalarning musbatligi asosida LADA-diabet tashxisi qo‘yilgan. Uning ortiqcha vaznga ega 5 yoshli qizida och qoringa glyukoza va glikozillangan gemoglobin ko‘rsatkichlari normal bo‘lishiga qaramay, anti-GAD65 darajasining oshgani aniqlangan.
Bolada anti-GAD65 yuqori titrlarining mavjudligi β-hujayralarning autoimmun yemirilishining erta doklinik bosqichini ko‘rsatishi mumkin. Autoimmun diabet bo‘yicha oilaviy anamnez avlodlarda autoimmun diabet rivojlanishining muhim xavf omili hisoblanadi. Bundan tashqari, ortiqcha vazn insulinrezistentlikka hissa qo‘shishi va genetik moyilligi bo‘lgan shaxslarda β-hujayralar disfunksiyasini tezlashtirishi mumkin.
Ushbu klinik holat glikemiya buzilishlari bo‘lmagan taqdirda ham autoimmun diabetga oilaviy moyilligi bo‘lgan bolalarda erta immunologik skrining va dinamik kuzatuv muhimligini ko‘rsatadi. Diabet bilan assotsiatsiyalangan autoantitanalar va uglevod almashinuvi ko‘rsatkichlarini davriy monitoring qilish kelajakda diabet namoyon bo‘lishi xavfi yuqori bo‘lgan shaxslarni erta aniqlashni yaxshilashi mumkin.
Kalit so'zlar
- LADA-diabet
- kattalardagi latent autoimmun diabet
- anti-GAD65 antitanalari
- diabet bilan assotsiatsiyalangan autoantitanalar
- normoglikemiya
- doklinik autoimmun diabet
- 1-tur qandli diabet
- β-hujayra autoimmuniteti
- oilaviy anamnez
- bolalar endokrinologiyasi
- bolalarda ortiqcha vazn
- autoimmun diabet xavfi
- erta immunologik skrining
Adabiyotlar ro'yxati
Mualliflar haqida
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
