Yosh va o‘rta yoshdagi bemorlarda feoxromotsitomaning klinik xususiyatlari

Feoxromotsitoma hayot uchun xavfli asoratlar xavfi yuqori bo‘lgan, katexolamin ajratuvchi kam uchraydigan o‘sma hisoblanadi. Yosh va o‘rta yoshdagi bemorlarda kasallik irsiy shakllarning yuqori uchrashi va sezilarli klinik o‘zgaruvchanlik bilan tavsiflanadi, bu esa o‘z vaqtida tashxis qo‘yishni ancha qiyinlashtiradi. Ushbu tadqiqotning maqsadi 45 yoshgacha bo‘lgan bemorlarda feoxromotsitomaning klinik namoyon bo‘lishi, diagnostik yondashuvlari va genetik xususiyatlari bo‘yicha zamonaviy ma’lumotlarni umumlashtirishdan iborat edi. Tahlil PubMed/MEDLINE, Scopus va eLIBRARY bazalarida indekslangan 2017–2024-yillardagi nashrlarga asoslangan. Natijalar yosh bemorlarda irsiy shakllar 50–80% ga yetishini ko‘rsatadi, ular ko‘pincha klassik simptomlar triadasidan ko‘ra doimiy arterial gipertenziya bilan atipik namoyon bo‘ladi. Germinal mutatsiyalar (SDHx, RET, VHL) yomon sifatli kechish va qaytalanish xavfining oshishi bilan bog‘liq. Metanefrinlarni aniqlash orqali biokimyoviy diagnostika asosiy skrining usuli bo‘lib qolmoqda, zamonaviy yondashuvlar esa majburiy genetik testlash va funksional vizualizatsiyani o‘z ichiga oladi. Jarrohlik yo‘li bilan olib tashlash tanlov davolash usuli hisoblanadi, biroq irsiy shakllar yuqori qaytalanish xavfi tufayli umrbod monitoringni talab qiladi. Olingan natijalar sababi noma’lum gipertenziyasi bo‘lgan bemorlarda erta skrining o‘tkazish va multigen testlashni joriy etish zarurligini ta’kidlaydi.