BOLALARDA ULARNING O‘SISHI VA RIVOJLANISHINING TURLI YOSH TOIFALARIDA YASSI CHEKLANGAN YUZAGA EGA TO‘MTOQ JISMLAR TA’SIRIDA BOSH VA BOSH MIYANING TURLI TUZILMALARIDA YUZAGA KELADIGAN JAROHATLAR MORFOLOGIYASI (O‘zbekiston Ochiq Konferensiyasi, 2025)
Ushbu tadqiqotning maqsadi bolalarda ularning o‘sish va rivojlanishining turli yosh davrlarida yassi cheklangan yuzaga ega to‘mtoq jismlar ta’sirida bosh va bosh miyaning turli tuzilmalarida yuzaga keladigan jarohatlarning morfologik xususiyatlarini aniqlashdan iborat bo‘ldi. Jami 67 ta holat o‘rganildi, jumladan, 17 ta o‘lim holati va yassi cheklangan yuzaga ega turli to‘mtoq jismlar ta’sirida turli darajadagi bosh jarohatlarini olgan 50 nafar jabrlangan bola. Har bir yosh guruhi bo‘yicha jarohatlarning xarakteri, joylashuvi, hajmi, uchrash chastotasi va morfologik xususiyatlari batafsil tahlil qilindi. Aniqlanishicha, yuz va bosh sohasiga yassi cheklangan yuzaga ega to‘mtoq jismlar ta’sirida yuzaga kelgan jarohatlar ko‘pincha yopiq travma va bosh suyagi sinishlariga — chiziqli yoki parchalanib sinishlarga olib keladi, parda yorilishlari esa kam uchraydi. Bosh miya yarimsharlari va miya ustunidagi subaraxnoidal qon quyilishlar hamda lat yeyishlar o‘choqli xarakterga ega. Yuqori energiyali travmalardan (avtomobil avariyalari va yiqilishlar) farqli ravishda, yassi cheklangan yuzaga ega to‘mtoq jismlar ta’siridagi travmadan vafot etgan bolalarda miya to‘qimasi shikastlanishi deyarli aniqlanmagan. Ushbu ma’lumotlardan jarohat mexanizmini aniqlash va davolash bosqichlarida bosh va bosh miya jarohatlari bo‘lgan bolalarga tibbiy yordam ko‘rsatishda foydalanish mumkin.